Należę do systemu Banner 4 You

Konserwacja chemią stacji sn/nn Trynek GZE SA pod napięciem. Zarządzanie jakością i bezpieczeństwem pracy

1. Wprowadzenie

Prace pod napięciem w sieci elektroenergetycznej są wykonywane przez wysoko wyspecjalizowanych wykonawców, którzy realizują je w zespołach pracowników własnych bądź w zespołach pracowników firm, które realizują je na zlecenie. W krajach Europy zachodniej , Ameryki , Afryki i Bliskiego Wschodu udział firm prywatnych w tej sferze usług jest dominujący, a prace wykonywane są na podstawie zawieranych wieloletnich kontraktów, opracowywanych na podstawie szczegółowych programów robót, uwzlędniających dokładny opis urządzeń i instalacji poddawanych zabiegom profilaktycznym i konserwacyjnym, żądaną jakość przez zleceniodawcę zarówno od strony oczekiwanych efektów technicznych jak i stosowanego sprzętu i aparatury wykonawcy, a przede wszystkim o kontrakcie decyduje oferowana technologia , doświadczenie firmy i cena kontraktowa. Załoga firmy musi również okazać certyfikaty z posiadanych uprawnień i kwalifikacji. Przejmująca do realizacji prace pod napięciem firma jest również zobowiązana do przestrzegania ogólnej procedury bezpieczeństwa pracy, wymaganej przez zleceniodawcę. Do najbardziej znanych firm prac pod napięciem należą amerykańska CHANCE, kanadyjska ONTARIO - HYDRO, hiszpańska COBRA i belgijska SIDD S.A. Ta ostatnia, związana kapitałowo i merytorycznie z TELSIDD specjalizuje się w ich realizacji w stacjach. W Polsce aktualnie na dużą skalę prace pod napięciem w stacjach wykonywane są przez brygady własne, na podstawie umów licencyjnych dotyczących paten-
tów posiadanych przez TELSIDD i współwłasnych z INSTYTUTEM ENERGETYKI, jako instytucji mającej podstawowy udział we wdrażaniu prac pod napięciem na wszystkich poziomach napięć. Opisy tych patentów mają bezpośre- dnie zastosowanie w przyjętych procedurach.Ok. 700 pracowników energetyki wykonuje prace pod napięciem w stacjach SN/nn od 1991 bez wypadku. Ich praktyczne zastosowanie miało miejsce m.inn. w stacji SN/nn TRYNEK GZE SA w Gliwicach w sierpniu 1995, po raz pierwszy przez fimę prywatną.

2. Charakterystyka systemu zarządzania jakością i bezpieczeństwem

Zarządzanie jakością wykonywania czynności obsługowych w rozdzielniach elektroenergetycznych są związane nierozerwalnie z bezpieczeństwem załogi wykonującej przeglądy urządzeń, aparatów i instalacji elektrycznych.
W Spółce TELSIDD, aby uniknąć zagrożeń wynikających z kontrolowania wykonywanych zadań przez załogę przez restrykcyjne kierowanie robotami, co jest mało skuteczne w przypadku prób motywowania pracowników do zanie-
chania ryzykownych metod pracy i zastąpienia ich bezpiecznymi, wykorzystano prace Głównego Instytutu Górnictwa i stosuje się system zarządzania jakością oraz bezpieczeństwem pracy, którego struktura i filozofia postępowania odpowiada wymaganiom określonych w normach ISO serii 9000 / 1/.
Zarządzanie to charakteryzuje:
- systemowe podejście,
- orientacja na cele strategiczne,
- zdolność do utrzymywania i ciągłej poprawy standartów wykonań,
-, pełne zaangażowanie kierownictwa,
- aktywne i zespolone działanie całej załogi,
- promowanie pozytywnej kultury jakości i bezpieczeństwa pracy poprzez motywacyjne oddziaływanie zarządu Spółki na hierarchię wartości oraz podstawy pracowników. System ten zawiera udokumentowane moduły wytwarzające u pracowników TELSIDD mechanizm odpowiedzialności za stan bezpieczeństwa pracy, pochodzące od sprecyzowanych celów szczegółowych, dotyczących:
- organizacji prowadzenia robót,
- podziału odpowiedzialności,
- procedur postępowania.
Osiągnięcie tego celu wymagało:

2.1. jednoznacznego określenia odpowiedzialności poprzez:

- szkolenie pracowników na specjalistycznych kursach prac pod napięciem
w zakresie technologicznym,

- dokonywania okresowej weryfikacji stanu bezpieczeństwa sprzętu i aparatury
do prac pod napięciem,

- zapewnienie niezbędnych środków technicznych dla osiągnięcia zakładanego
wysokiego poziomu bezpieczństwa pracy pod napięciem, zwłaszcza narzędzi
i wyposażenia podstawowego oraz ochron osobistych.

2.2. stworzenie udokumentowanego systemu procedur i instrukcji postępowania, które w sposób jednoznaczny określa:

- Instrukcja ogólna prac pod napięciem opracowana przez INSTYTUT ENER-
GETYKI , Zakład Bezpieczeństwa Pracy / 2/,

- Instrukcja oczyszczania, mycia i natryskiwania aparatów, urządzeń i instalacji
elektrycznych pod napięciem opracowana przez TELSIDD Sp z o.o. / 3/.

oraz,
- inne instrukcje ogólne bezpiecznej pracy i szczegółowe prac pod napięciem stosowane w Zakładach Energetycznych.
Z procedur i instrukcji postępowania wymienionych w p.2.2. wynika odpowiedzialność osobowa za podejmowane decyzje mające wpływ na jakość i bezpieczeństwo pracy pod napięciem realizowanych przez firmę, jak i przepływ
informacji pomiędzy firmą i działami zlecającego aby wszelka działalność odbywała się według modelu:
- planowanie robót i ich realizowanie na polecenia pisemne,
- stwierdzenie ich jakości,
- skorygowanie błędów po odbiorze technicznym robót.
Głównym celem procedur i instrukcji jest zapewnienie jakości i przeciwdziałanie wystopowaniu skutkom niebezpiecznych wydarzeń. Wymagało to sformalizowania wszystkich faz podejmowania decyzji od momentu rozpoczęcia robót do czasu ich realizacji. W systemie tym jest konieczne powołanie u zlecającego Koordynatora do spraw Jakości i Bezpieczeństwa Pracy. Jego funkcja odbiega od zakresu działalności dotychczasowego inżyniera do spraw BHP. Rolę ta powinien pełnić Poleceniodawcao szerokich uprawnieniach w oparciu o Księgę Zarządzania Jakością i Bezpieczeństwem wg. ISO stosowaną w TELSIDD lub u zamawiającego w zakresie prac pod napięciem. Koordynator lub Poleceniodawca powinien ściśle współpracować z Zarządem GZE SA i RWN GZE-Sp.z o.o., co jest uwzględnione w istniejących procedurach obowiązujących w GZE / własna Instrukcja Organizacji Bezpiecznej Pracy/

3.Współzależność procedur systemu.

Prace nad określeniem warunków bezpieczeństwa i jakości prac konserwacyjnych w stacji SN/nn TRYNEK GZE S.A. pod napięciem były prowadzone wspólnie z zamawiającym.W rezultacie opracowano umowę / kontrakt /, zawierającą opis procedury i postępowania . Wykonawca zobowiązał się do przestrzegania wymagań szczegółowych zawartych w stosowanych w zakresie robót instrukcjach szczegółowych / technologi
cznych / w krajowej energetyce, zwłaszcza własnej instrukcji konserwacji chemią stacji SN/nn pod napięciem / 3 /.
W zastosowanej procedurze ustalono wykonywanie prac pod napięciem w zakresie wyszczególnionym dla stacji w zleceniu do zawartej umowy, w terminie i miejscach pracy zdefiniowanych po wspólnej wizji stacji.
Podczas wizji stacji dokonano oceny pracochłonności robót i przewidywanego zużycia chemii i materiałów, co wyrażono wyceną realizacji konserwacji w ilości jednostek pracy / 150 jednostek pracy /.
Przed przystąpieniem do wykonywania zlecenia, TELSIDD przedstawił zleceniodawcy swą załogę i posiadane przez swych pracowników uprawnienia i certyfikaty, zwłaszcza świadectwa ukończenia specjalnych szkoleń oraz praktykę w zawodzie. Prace zostały zaprogramowane przez polecenia pisemne na prace pod napięciem
w stacji , z uwzględnieniem wymaganej przez Zarząd firmy wydajności pracy i jakości jej wykonania. Trzyosobowa załoga TELSIDD posiada zdolność przerobową 35 jednostek pracy na 10 - cio godzinny dzień pracy, co wymagało wydania czterech poleceń pisemnych na kolejne dni robót. Ze swej strony zleceniodawca przedstawił dokumenty bezpieczeństwa ogólnego planowanych robót w postaci raportu o stanie technicznym aparatury stacyjnej, a
także dokonał zgodnie z obowiązującą procedurą ogólnego szkolenia BHP według posiadanej Instrukcji / 4 /.
Stosownie do modelu opisanego w p.2.2., stwierdzenia jakości robót dokonała powołana w Zarządzie GZE S.A. komisja odbioru technicznego- ostatecznego. Poza protokółem wykonano dodatkową kosmetykę fragmentów izolacji stacyjnej, z uwagi na pozostałości smug po towocie, używanym uprzednio do konser wacji.
Na wykonane prace udzielono dwuletniej gwarancji.

4. Jakość sprzętu, aparatury i technologii TELSIDD.

Firma produkuje sprzęt na zlecenia wyłącznie Zakładów Energetycznych z którymi posiada zawarte umowy " know - how" , a obecnie na użytkowanie patentu / 1996.03 / RP nr 296 669 " Sposób czyszczenia wnętrzowych stacji
elektroenergetycznych pod napięciem "., oraz na potrzeby własne. Podstawowym materiałem stosowanym przy produkcji sprzętu są wyroby firm niemieckich KARCHER lub FESTO, dostosowywane do warunków tech-
nicznych określonych w wydanych przez INSTYTUT ENERGETYKI atestach. Podstawowe jednak elementy sprzętu są wytwarzane przez fimę, zwłaszcza ssawy , złączki, redukcje i rury z ogranicznikiem uchwytu. Stosowane przez producentów niemieckich procedury ISO w całosci rzutują na jakość sprzętu do czyszczenia stacji pod napięciem.
Aparatura natryskowa TELSIDD bazuje na materiale holenderskiej fimy AIRPRESS. Izolacyjne pistolety natryskowe i elementy pneumatyki dostarcza SIDD - Belgia. Chemia stosowana do konserwacji pod napięciem jest pochodzenia belgijskiego.Badania jakości chemii potwierdzone są wieloletnią praktyką SIDD i badaniami przeprowadzonymi przez INSTYTUT ENERGETYKI. Aparatura jest opisana w zgłoszeniu patentowym RP nr 269 670. Jakość sprzętu i aparatury TELSIDD ma istotny wpływ na jakość technlogii. Usuwanie zanieczyszczeń pyłowych jest szybkie i skuteczne, a inne zabrudzenia są idealnie usuwane stosowaną chemią. Dozowanie jej przy natrysku bezpośrednim pod napięciem jest starannie dobrane. Wykonanie w stacji SN/ nn TRYNEK GZE S.A. 150 jednostek pracy wymagało zużycia jedynie 70 - ciu litrów specjalnego produktu.

5. Ekonomiczne aspekty zarządzania jakością i bezpieczeństwem
u zamawiającego

Koszty jakości i bezpieczeństwa są sumą kosztu utworzenia i utrzymania systemu oraz kosztu strat spowodowanych zawodnością systemu / 5 /. W pierwszym przypadku obejmują one koszty:
- bieżącego zarządzania, w tym ekspertyz, opinii i konsultacji,
- zatrudniania personelu,
- zakupu i utrzymania w stanie sprawności środków technicznych i ochron zbio-
rowych,
- zakupu sprzętu, aparatury, narzędzi i ochron indywidualnych,
- organizacji doboru zawodowego, adaptacji i szkoleń
- kontroli jakości i bezpieczeństwa
- badań dignostycznych urządzeń i badań lekarskich pracowników,
- badań warunków środowiska pracy,
- części zamiennych , ubiorów roboczych i środków czystości.
przy czym można je ograniczyć do poziomu zapewniającego tylko niezbędnego minimum wymogów.

W drugim przypadku straty jakości i bezpieczeństwa obejmują koszty:
- naprawy uszkodzeń i zniszczeń,
- odszkodowań i koszty energii elektrycznej nie sprzedanej odbiorcom,
- prowadzenia postępowania pozakłóceniowego lub powypadkowego.

W celu ograniczenia kosztów strat, zarówno zarządzania jakością jak i bezpieczeństwem pracy wymaga ponoszenia nakładów na profilaktykę. Abstrahując od szczegółowego określania powyższych kosztów, ogólną zależność pomiędzy kosztem strat i kosztem profilaktyki , można przedstawić na rysunku.

autor: Tadeusz Teluk
Polsko-Belgijska Spółka z o.o. Telsidd